Projekt ustawy o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (nr UD345) został opublikowany na stronach RCL 29 grudnia 2025 r., a prace nad nim właśnie nabrały tempa.
Wygaszenie przepisów specustawy dla obywateli Ukrainy
Celem projektu jest wygaszenie przepisów specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy i zastąpienie ich rozwiązaniami systemowymi; projekt wdraża więc zalecenia Unii Europejskiej dotyczące stopniowego wycofywania tymczasowej ochrony.
Uzasadnienie wygaszenia przepisów
Uzasadnieniem wygaszenia przepisów ustawy z 12 marca 2022 roku o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa jest fakt, że po prawie czterech latach sytuacja uchodźców jest stabilniejsza, a instytucje publiczne i samorządy obsługują już nowo przybyłych cudzoziemców w ramach standardowych procedur.
Nowe rozwiązania systemowe
Dlatego część przepisów specustawy ma zostać wpisana do ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Ma to być między innymi:
- potwierdzanie legalnego pobytu poprzez numer PESEL z odpowiednim statusem;
- elektroniczne potwierdzenie tożsamości zamiast dokumentów papierowych;
- możliwość korzystania z aplikacji mObywatel;
- prostsze zasady dostępu do pracy i prowadzenia działalności gospodarczej.
Przepisy przejściowe
Projekt ustawy przewiduje też przepisy przejściowe, które dotyczyłyby m.in.
- dokończenia wypłat świadczeń rodzinnych w trwającym okresie;
- rozliczenia środków przekazanych samorządom na zadania zlecone;
- utrzymanie ważności wiz i dokumentów pobytowych do 4 marca 2027 r.;
- zachowanie uprawnień zawodowych, edukacyjnych i gospodarczych nabytych na podstawie specustawy;
- rozliczenie Funduszu Pomocy.
Nowe przepisy mają wejść w życie od 5 marca 2026 roku.
