Pracownik podejmujący pracę po raz pierwszy, w roku kalendarzowym, w którym podjął pracę, uzyskuje prawo do urlopu z upływem każdego miesiąca pracy, w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu przysługującego mu po przepracowaniu roku. Tak stanowi art 153 § 1 Kodeksu pracy. Pojęcie “pracy” jest interpretowane jako praca na podstawie stosunku pracy. Czy nowe okresy wliczane do stażu pracy mogą zmienić tę sytuację?
Zmiany wprowadzone ustawą stażową
Po zmianach wprowadzonych do przepisów ustawą z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2025 r., poz 1423), wprowadzających nowe okresy wliczane do stażu pracy powstało pytanie o ich wpływ na powyższą interpretację. Czy więc pracodawca powinien wliczyć je do stażu urlopowego pracownika, od którego zależy wymiar urlopu, jednakże w pierwszym roku pracy w ramach stosunku pracy pracownik będzie nabywał prawo do urlop “z dołu” po przepracowaniu każdego miesiąca? Czy sformułowanie “podejmowania pracy po raz pierwszy” obejmuje także zatrudnienie niepracownicze, o jakim mowa w art. 3021 Kodeksu pracy?
Powyższy artykuł stanowi, że do okresu zatrudnienia wlicza się między innymi okresy:
- wykonywania przez osobę fizyczną umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia,
- wykonywania przez osobę fizyczną umowy agencyjnej,
- pozostawania przez osobę fizyczną osobą współpracującą z osobą, o której mowa w pkt 1 lub 2,
- pozostawania przez osobę fizyczną członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej,
- pozostawania przez osobę fizyczną członkiem spółdzielni kółek rolniczych
Stanowisko Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 11 grudnia 2025 r. ponieważ żaden z powyższych okresów zatrudnienia nie jest stosunkiem pracy, a tylko do zatrudnienia na jego podstawie można stosować art. 153 Kodeksu pracy, to pracodawca może wliczyć je do stażu urlopowego pracownika, od którego zależy wymiar urlopu, ale w pierwszym roku pracy w ramach stosunku pracy pracownik będzie nabywał prawo do urlop “z dołu” po przepracowaniu każdego miesiąca.
Jak wskazał MRPiPS “(…) Po wejściu w życie ustawy z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (…) okres zatrudnienia będzie obejmował także nowe okresy wskazane w ww. ustawie. Natomiast zgodnie z art. 153 K.p. pracownik podejmujący pracę po raz pierwszy, w roku kalendarzowym, w którym podjął pracę, uzyskuje prawo do urlopu z upływem każdego miesiąca pracy, w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu przysługującego mu po przepracowaniu roku. Prawo do kolejnych urlopów pracownik nabywa w każdym następnym roku kalendarzowym.
Przykład naliczania urlopu po uwzględnieniu okresów stażu
(…) Przykładowo, jeżeli pracownik zatrudniony pierwszy raz na podstawie stosunku pracy u pracodawcy prywatnego np. od 1 stycznia 2026 r. do dnia 1 maja 2026 r. dostarczy dokumenty potwierdzające nowe okresy w taki sposób, że z dniem 1 maja br. uzyska 10-letni okres zatrudnienia, o którym mowa w art. 154 K.p., to od 1 maja br. z upływem każdego miesiąca pracy będzie nabywał prawo do urlopu w wymiarze 1/12 z wymiaru 26 dni. Jeżeli pracownik dokumenty dostarczy później, np. we wrześniu 2026 r., wówczas pracodawca do września naliczający urlop w wysokości 1/12 z 20 dni urlopu, będzie musiał przeliczyć urlop uzyskany przez pracownika od maja 2026 r. z uwzględnieniem udokumentowanych przez pracownika okresów, tj. naliczyć urlop w wysokości 1/12 z 26 dni urlopu. W kolejnym roku kalendarzowym, tj. 2027 r., nabędzie prawo do urlopu w wymiarze 26 dni z dniem 1 stycznia (…)”.
