Zgodnie z art. 19 Ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2026 r., poz 199) roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób ubezpieczonych w danym roku kalendarzowym nie może być wyższa od kwoty odpowiadającej trzydziestokrotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy. Po przekroczeniu tego limitu płatnik powinien zaprzestać naliczania i przekazywania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od nadwyżki.
Jak ustalić limit składek przy dwóch tytułach ubezpieczenia?
Przepisy nie określają jednak, jak postępować w przypadku przekroczenia limitu przy równoczesnej wypłacie z dwóch rożnych tytułów. Gdyby wypłaty nastąpiły w różnych terminach, przy ustalaniu rocznego limitu należałoby uwzględnić najpierw wypłatę dokonaną wcześniej, a następnie – w zakresie pozostałego limitu – kolejną wypłatę. Jak jednak postąpić, gdy wypłata została dokonana w jednym dniu?
Wynagrodzenie i zasiłek macierzyński a limit składek
Przykładowo 31 sierpnia 2026 r. pracownica otrzymała zasiłek macierzyński (za okres od 1 do 10) i wynagrodzenie za pracę (za okres od 11 do 31) i w tym miesiącu nastąpiło przekroczenie rocznego limitu podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe. Od której z wypłat należy najpierw pobrać składki na ubezpieczenia emerytalno-rentowe?
Stanowisko ZUS w sprawie kolejności naliczania składek
Częściowej odpowiedzi na to pytanie udzielił Zakład Ubezpieczeń Społecznych w stanowisku z 6 sierpnia 2026 r. Według Zakładu “Przepisy ubezpieczeniowe nie definiują wyższości wynagrodzenia nad zasiłkiem ani odwrotnie, decyduje moment postawienia środków do dyspozycji ubezpieczonego. Sposób w jaki ustali prawidłowo tę podstawę należy do płatnika. (…)”.
I dalej “(…) Jeżeli do opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest zobowiązany więcej niż jeden płatnik składek, ubezpieczony jest zobowiązany zawiadomić wszystkich płatników składek o przekroczeniu kwoty rocznej podstawy wymiaru składek. Za skutki błędnego zawiadomienia powodującego nieopłacenie należnych składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe odpowiada ubezpieczony.“
