Szykowany przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (nr projektu UDER104) ma na celu usprawnienie i przyspieszenie postępowania przed organami rentowymi.
Nowe przepisy mają dotyczyć postępowań zainicjowanych przed ZUS, KRUS, ZER MSWIA, Wojskowym Biurem Emerytalnym i Biurem Emerytalnym Służby Więziennej, i kontynuowanych przed sądem w związku z wniesionym odwołaniem od decyzji organu rentowego. Regulacje mają na celu wzmocnienie gwarancji procesowych dla ubezpieczonych, świadczeniobiorców, płatników składek, osób trzecich czy spadkobierców będących stroną postępowań przed organem. Celem zmian w przepisach jest też dostosowanie rozstrzygnięć możliwych do wydania przez sąd w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych do aktualnego katalogu decyzji organu rentowego, które mogą być zaskarżane w tym postępowaniu.
Szersze uprawnienia sądu odwoławczego
Po wprowadzonych zmianach sąd odwoławczy ma mieć możliwość wydawania wyroków uchylających w stosunku do szerszego niż dotychczas zakresu rodzajowego decyzji organu rentowego, mogących być przedmiotem postępowania odwoławczego.
Zmiany w art. 477(14) Kodeksu postępowania cywilnego
Zmianie ulegnie m.in. brzmienie art. 477(14) Kodeku postępowania cywilnego. Po zmianach sąd będzie mógł uchylić decyzję organu rentowego, inną niż przyznającą prawo do świadczenia, i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi w razie stwierdzenia, że:
- decyzja została wydana z istotnym naruszeniem przepisów o postępowaniu przed organem rentowym, i w związku z tym konieczny do rozstrzygnięcia odwołania zakres sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części;
- uzupełnienie postępowania dowodowego będzie możliwe szybciej przed organem rentowym, a to ze względu na charakter lub liczbę dowodów niezbędnych do przeprowadzenia.
Uchylenie decyzji i ponowne rozpoznanie sprawy
Jeżeli zaskarżona decyzja nie będzie rozstrzygała sprawy w całości lub części, a będzie decyzją kończącą postępowanie w sprawie, to sąd będzie mógł decyzję uchylić i przekazać sprawę organowi rentowemu do ponownego rozpoznania. Natomiast jeżeli w sprawie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania przed organem rentowym, sąd może uchylić decyzję i umorzyć postępowanie przed organem rentowym oraz postępowanie w sprawie.
Przepisy ustawy miałyby wejść w życie z dniem 1 lipca 2026 roku.
