Szykowany przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (nr projektu UDER104) ma na celu usprawnienie i przyspieszenie postępowania przed organami rentowymi.
Nowe przepisy mają dotyczyć postępowań zainicjowanych przed ZUS, KRUS, ZER MSWIA, Wojskowym Biurem Emerytalnym i Biurem Emerytalnym Służby Więziennej, i kontynuowanych przed sądem w związku z wniesionym odwołaniem od decyzji organu rentowego. Regulacje mają na celu wzmocnienie gwarancji procesowych dla ubezpieczonych, świadczeniobiorców, płatników składek, osób trzecich czy spadkobierców będących stroną postępowań przed organem. Celem zmian w przepisach jest też dostosowanie rozstrzygnięć możliwych do wydania przez sąd w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych do aktualnego katalogu decyzji organu rentowego, które mogą być zaskarżane w tym postępowaniu.
Po wprowadzonych zmianach sąd odwoławczy ma mieć możliwość wydawania wyroków uchylających w stosunku do szerszego niż dotychczas zakresu rodzajowego decyzji organu rentowego, mogących być przedmiotem postępowania odwoławczego.
Zmianie ulegnie m.in. brzmienie art. 477(14) Kodeku postępowania cywilnego. Po zmianach sąd będzie mógł uchylić decyzję organu rentowego, inną niż przyznającą prawo do świadczenia, i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi w razie stwierdzenia, że:
- decyzja została wydana z istotnym naruszeniem przepisów o postępowaniu przed organem rentowym, i w związku z tym konieczny do rozstrzygnięcia odwołania zakres sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części;
- uzupełnienie postępowania dowodowego będzie możliwe szybciej przed organem rentowym, a to ze względu na charakter lub liczbę dowodów niezbędnych do przeprowadzenia.
Jeżeli zaskarżona decyzja nie będzie rozstrzygała sprawy w całości lub części, a będzie decyzją kończącą postępowanie w sprawie, to sąd będzie mógł decyzję uchylić i przekazać sprawę organowi rentowemu do ponownego rozpoznania. Natomiast jeżeli w sprawie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania przed organem rentowym, sąd może uchylić decyzję i umorzyć postępowanie przed organem rentowym oraz postępowanie w sprawie.
Przepisy ustawy miałyby wejść w życie z dniem 1 lipca 2026 roku.
