Międzynarodowa Organizacja Pracy przyjęła w dniu 11 czerwca br. konwencję dotyczącą godnej pracy w gospodarce platformowej. Jej celem jest zagwarantowanie pracownikom platformowym prawa do bezpiecznego środowiska pracy, wolności od dyskryminacji, wolności zrzeszania się i prawa do negocjacji zbiorowych.
Czym jest praca platformowa i kogo obejmą nowe przepisy?
Praca platformowa to forma zatrudnienia, w ramach której organizacje lub osoby używają platformy internetowej, by dotrzeć do innych organizacji lub osób w celu wykonania konkretnych usług w zamian za opłatę. Osoby te wykonują różnorodne prace, bezpośrednio lub zdalnie. Są to miedzy innymi taksówkarze, dostawcy jedzenia, pracownicy opieki, tłumacze. Mimo, że mają w większości status osób samozatrudnionych często muszą przestrzegać tych samych zasad co pracownicy etatowi.
Jakie prawa mają zostać zagwarantowane pracownikom platformowym?
Osoby, które można zakwalifikować de facto jako pracowników etatowych powinny mieć zagwarantowane:
- ochronę praw pracowniczych,
- dostęp do zabezpieczenia społecznego,
- co najmniej płacę minimalną,
- przejrzystość działania algorytmów monitorujących pracę,
- ochronę danych osobowych.
Nowe obowiązki państw w zakresie ochrony pracowników platformowych
Nowe przepisy miałyby zagwarantować pracownikom platformowym łatwiejszy dostęp do praw pracowniczych przysługujących na mocy unijnych przepisów. Ponadto konwencja przyjęta przez MOP nakłada na państwa Unii obowiązek podejmowania działań zapobiegającym wypadkom przy pracy czy chorobom zawodowym, oraz wspieranie rozwoju i kariery pracowników platformowych.
Polska, która ma czas do grudnia 2026 na wdrożenie przepisów unijnej dyrektywy platformowej (Dyrektywa UE 2024/2831) również prowadzi prace nad regulacjami. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zapowiedziało opublikowanie projektu w I kwartale 2026 roku, jednak prace nad ustawą nadal trwają i nie została ona jeszcze opublikowana. Jedną z przyczyn tego stanu jest fakt, że stronie społecznej, czyli związkom i pracodawcom nadal nie udało się dojść do porozumienia w kwestii szczegółów dotyczących domniemania stosunku pracy.
Praca platformowa nadal dynamicznie się rozwija, przyjmuje się, że w 2025 roku w Unii Europejskiej nawet 43 miliony osób zarabiało poprzez platformy cyfrowe.
