Projekt rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie zakresu informacji o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa lub ich wysokość oraz dokumentów niezbędnych do przyznania i wypłaty zasiłków (nr z wykazu 105) zakłada miedzy innymi uproszczenie zasiłku macierzyńskiego dla ojców.
W obecnym stanie prawnym rodzic, który stara się o zasiłek macierzyński musi dołączyć do wniosku skrócony odpis aktu urodzenia dziecka. Po zmianach nie będzie już takiej konieczności, gdyż ZUS sam pobierze akt urodzenia z systemu elektronicznego. We wniosku o zasiłek macierzyński będzie należało wpisać podstawowe informacje dotyczące dziecka (imię i nazwisko, PESEL, data i miejsce urodzenia), a także dane rodziców wraz z ich numerami PESEL. Jednak uproszczenie dotyczy tylko sytuacji, gdy zasiłek wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W przypadku, gdy zasiłek wypłaca pracodawca zwolnienia z obowiązku złożenia odpisu aktu urodzenia nie będzie.
Obowiązek okazania aktu urodzenia dziecka pozostanie w mocy również w sytuacji, gdy ZUS nie odnajdzie dokumentu w rejestrach bądź będą na nim różnice w danych.
Nowe przepisy doprecyzowują też kwestie związane z zagranicznymi dokumentami potwierdzającymi urodzenie dziecka, dopuszczając wprost możliwość posługiwania się nimi przy składaniu wniosku o zasiłek.
Mniej formalności będzie koniecznych także przy przejmowaniu przez ojców części świadczenia po matce dziecka. Zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami gdy ubezpieczona matka dziecka rezygnuje z pobierania zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający urlopowi rodzicielskiemu, konieczne jest jej oświadczenie dotyczące tego, czy ojciec dziecka będzie korzystał z pozostałej części świadczenia. Po zmianach by zrezygnować z pobierania zasiłku będzie należało przedstawić zaświadczenie pracodawcy o terminie zaprzestania korzystania z urlopu rodzicielskiego w przypadku pracownicy, której zasiłek wypłaca ZUS, lub – w przypadku osób niebędących pracownikami – wniosek ubezpieczonej zawierający datę rezygnacji z pobierania zasiłku macierzyńskiego.
Ojciec może też uzyskać prawo do zasiłku macierzyńskiego z tytułu osobistej opieki nad dzieckiem w sytuacji, gdy bezrobotna dotychczas matka dziecka podejmuje zatrudnienie na co najmniej pół etatu. W aktualnym stanie prawnym by uzyskać takie prawo można przedstawić zaświadczenie od pracodawcy matki dziecka albo jej oświadczenie zawierające informację o podjęciu zatrudnienia. Po zmianach wystarczające do uzyskania prawa do zasiłku przez ojca będzie samo oświadczenie matki potwierdzające datę podjęcia zatrudnienia w wymiarze nie niższym niż połowa etatu.
Nowe zasady miałyby zacząć obowiązywać od 1 lipca 2026 r.
