Podstawa wymiaru składek a akcje z programu motywacyjnego: W wydanej w dniu 16 stycznia 2026 r. interpretacji indywidualnej (DI/100000/43/1232/2025) Zakład Ubezpieczeń Społecznych potwierdził, że przyznanie akcji pracownikom przez zagraniczną spółkę dominującą w ramach programu motywacyjnego nie stanowi przychodu ze stosunku pracy i w związku z tym wartość akcji nie stanowi podstawy wymiaru składek.
Sprawa dotyczyła firmy, która w ramach planu motywacyjnego oferowała pracownikom niezbywalne, warunkowe prawo do nabycia w przyszłości akcji spółki. Prawo do nabycia akcji mało w założeniu motywować pracowników i skłaniać ich do zwiększenia długoterminowego zaangażowania kadry kierowniczej. Firma, należąca do międzynarodowej grupy kapitałowej działającej w branży dermatologicznej nie była autorem planu motywacyjnego, który został stworzony przez spółkę dominującą z siedzibą w Szwajcarii, a plan motywacyjny był planem globalnym. Uczestnictwo w planie motywacyjnym dla pracowników było dobrowolne, a jego warunki nie zostały ujęte w regulaminie pracy czy regulaminie wynagradzania pracodawcy. Decyzja o przyznaniu nagrody pozostawała w gestii grupy i była niezależna od wnioskodawcy.
W ramach planu motywacyjnego uczestnicy mogli otrzymać dwa rodzaje praw do akcji:
- RSU (Restricted Share Units) – warunkowe prawo do otrzymania akcji spółki po spełnieniu określonych warunków,
- PSU (Performance Share Units) – prawo do akcji uzależnione od osiągnięcia określonych wyników finansowych.
By wziąć udział w programie nie było konieczne zatrudnienie w konkretnej spółce, lecz w grupie kapitałowej.
Zdaniem wnioskodawcy wartość akcji nie stanowi przychodu ze stosunku pracy, ponieważ między świadczeniem a stosunkiem pracy musi istnieć związek co najmniej faktyczny, co oznacza, że spełniającym świadczenia musi być pracodawca. W opisywanej sprawie świadczenia są spełniane przez inny podmiot niż wnioskodawca, więc nie można ich uznać przychody ze stosunku pracy.
ZUS potwierdził prawidłowość stanowiska wnioskodawcy i wskazał, że dla ustalenia podstawy wymiaru składek decydujące znaczenie ma kwalifikacja świadczenia, a nie tylko fakt pozostawania beneficjenta w stosunku pracy. Wnioskodawca nie był stroną programu, nie miał wpływu na decyzje o przyznaniu nagrody, a samo przyznanie nagród nie wynikało z umów o pracę czy regulaminów pracodawcy. Jeżeli świadczenie nie jest przychodem pracowniczym, nie może zostać uwzględnione w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne.
