Projekt ustawy o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości (nr z wykazu RCL UC 127) został skierowany do konsultacji publicznych i opiniowania. Wpłynęły już pierwsze uwagi do ustawy o transparentności.
Opinia Rzecznika Praw Obywatelskich
Opinię na temat projektu przepisów przekazał między innymi Rzecznik Praw Obywatelskich, który wskazał, że projekt posługuje się pojęciem „organu do spraw równości”, któremu powierza określone zadania i przyznaje określone kompetencje. Organ ten ma za zadanie realizować zadania związane z egzekwowaniem prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości, we współpracy z Państwową Inspekcją Pracy, organem monitorującym oraz partnerami społecznymi. W Ocenie Skutków Regulacji autorzy projektu wpisali, że „organ do spraw równości, oraz organ monitorujący, otrzymają po 10 etatów w związku z realizacją nowych zadań wynikających z implementacji Dyrektywy. Przypisanie zadań do istniejących organów będzie rozwiązaniem bardziej oszczędnym niż tworzenie od podstaw nowych instytucji. Realizacja nowych zadań wymaga jednak zwiększenia liczby zatrudnionych pracowników”.
Jak wskazał RPO, projekt ustawy zakłada zmianę ustawy o RPO, jednak jego przepisy nie odnoszą się wprost do rzecznika.
Uwagi Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorstw
Projekt został zaopiniowany również przez Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorstw. Jak wskazała Rzecznik projektowane przepisy wprowadzają skomplikowane obowiązki dla pracodawców oraz skutkują licznymi nadregulacjami, co będzie szczególnie dotkliwe dla mniejszych przedsiębiorców, którzy nie dysponują odpowiednimi strukturami i narzędziami pozwalającymi na sprawną realizację wprowadzanych wymogów. Uwagi do ustawy o transparentności zgłoszone przez Rzecznik Agnieszkę Majewską to między innymi:
- brzmienie art. 6, który przewiduje, że minister właściwy do spraw pracy udostępnia na swojej stronie internetowej narzędzie internetowe lub metodę umożliwiającą pracodawcom dokonanie oceny wartości stanowisk lub rodzaju pracy. W uzasadnieniu projektu mowa jest o poradniku oraz pliku w formacie Excel pozwalającym na dokonanie takiej oceny. Zdaniem Rzecznik te potencjalnie przydatne rozwiązania nie są jednak wystarczające, więc postuluje ona, by uzupełnić je o zobowiązanie wskazanego ministra do udzielenia wyjaśnień dotyczących przestrzegania przepisów projektowanej ustawy w celu zapewnienia jej jednolitego i przewidywalnego stosowania.
- art. 7, który dotyczy obowiązków pracodawcy związanych z zasadami określania kryteriów ustalania wynagrodzeń pracowników, poziomów wynagrodzeń i ich wzrostu. Literalna lektura treści artykułu prowadzi do wniosku, że omawiana regulacja nakłada więcej obowiązków dla pracodawców zatrudniających mniej niż 50 pracowników. Niezależnie od koniecznych w tym względzie korekt Rzecznik zauważyła, że Dyrektywa uprawnia państwa członkowskie do pełnego zwolnienia pracodawców zatrudniających mniej niż 50 pracowników z obowiązku informowania ich o szczegółowych kryteriach progresji wynagrodzeń w firmie, a takiego zwolnienia nie przewiduje omawiany projekt ustawy.
- nadmiernie rygorystyczne w porównaniu z brzmieniem Dyrektywy rozwiązania zaproponowane w artykułach 22 i 24, określających krótkie terminy na udzielanie przez pracodawców żądanych informacji i wyjaśnień, które – jak wskazuje projektowana ustawa – mogą niekiedy być „szczegółowe” i „dodatkowe” w porównaniu do przekazanych wcześniej danych.
- wysokość kar grzywny za naruszenie przepisów ustawy, które przekraczają wysokość kar za wykroczenia przeciw prawom pracownika przewidzianą przez Kodeks pracy. Budzi to tym większe wątpliwości, że luka płacowa ze względu na płeć jest w Polsce istotnie mniejsza niż średnia unijna (odpowiednio 7,8% i 12% w roku 2023).
