Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej rozważa reformę przepisów o nadgodzinach, która ma dostosować polskie prawo do wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Wniosek taki można wyciągnąć z odpowiedzi na interpelację poselską nr 11829 w sprawie nierównego traktowania pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy przy naliczaniu dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych.
Obowiązujące przepisy – kiedy pracownik niepełnoetatowy otrzymuje dodatek za nadgodziny?
W skierowanej do Ministry Agnieszki Dziemianowicz-Bąk interpelacji posłanka Małgorzata Niemczyk wskazała, że zgodnie z obowiązującymi przepisami art. 151 § 5 Kodeksu pracy strony stosunku pracy ustalają w umowie o pracę dopuszczalną liczbę godzin pracy ponad określony w umowie wymiar czasu pracy pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze, których przekroczenie uprawnia do dodatku do wynagrodzenia za godziny nadliczbowe. Jak wskazała posłanka w praktyce oznacza to, że pracownik zatrudniony na pół etatu może dotrzymać dodatek za nadgodziny może dopiero wtedy, gdy przepracuje liczbę godzin odpowiadającą pełnemu etatowi. Kodeks pracy przewiduje bowiem, że nadgodzinami są dopiero godziny przekraczające ustawowe normy czasu pracy, czyli – co do zasady – osiem godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo.

W wyroku z dnia 19 października 2023 r. (sygn. C-660/20) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że uzależnianie wypłaty dodatku od przepracowania wymiaru godzin odpowiadającego pełnemu etatowi jest sprzeczne z prawem unijnym. Zostało to potwierdzone w kolejnym wyroku TSUE (sygn. C-184/22 i C-185/22), w którym Trybunał orzekł, że postanowienia umowne przewidujące takie uzależnienie są nieważne.
Czy będzie nowelizacja Kodeksu pracy? Stanowisko Ministerstwa
W interpelacji padło pytanie, czy Ministerstwo planuje nowelizację przepisów Kodeksu pracy w celu dostosowania ich do orzecznictwa TSUE i czy jest rozważane wprowadzenie mechanizmu rekompensaty dla pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze etatu, którzy zostali dotychczas pozbawieni należnych im dodatków.
Zgodnie z odpowiedzią resortu prowadzone są w tym temacie prace analityczne mające na celu wypracowanie rozwiązań legislacyjnych, jednak nie są na razie znane konkretne propozycje i terminy.