Dyrektywa 2025/2450 z dnia 26 listopada 2025 r. w sprawie zmiany dyrektywy 2009/38/WE w zakresie ustanawiania i funkcjonowania europejskich rad zakładowych oraz skutecznego egzekwowania prawa do ponadnarodowego informowania i konsultacji weszła w życie w dniu 31 grudnia 2025 r.
Nowelizacja zakłada doprecyzowanie przepisów regulujących funkcjonowanie europejskich rad zakładowych, zwiększenie ich efektywności oraz ułatwienie stosowania regulacji w praktyce.
Czym jest Europejska rada zakładowa?
Dla przypomnienia: Europejska rada zakładowa to ponadzakładowy organ przedstawicielski pracowników w przedsiębiorstwach lub grupach przedsiębiorstw o wymiarze wspólnotowym. Przedsiębiorstwa o zasięgu wspólnotowym zatrudniają co najmniej 1.000 pracowników w państwach członkowskich oraz co najmniej 150 pracowników w każdym z przynajmniej dwóch państw członkowskich. Grupy przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym zatrudniają co najmniej 1.000 pracowników w państwach członkowskich, obejmują przynajmniej dwa przedsiębiorstwa wchodzące w skład grupy w różnych państwach członkowskich, oraz w odniesieniu do których co najmniej jedno przedsiębiorstwo wchodzące w skład grupy zatrudnia co najmniej 150 pracowników w jednym państwie członkowskim oraz co najmniej jedno inne przedsiębiorstwo z grupy zatrudnia co najmniej 150 pracowników w innym państwie członkowskim.
Europejskie rady zakładowe mają za zadanie zapewnić pracownikom prawo do informacji i konsultacji na poziomie odpowiadającym strukturze korporacji.
Sprawa ponadnarodowa
Dyrektywa o europejskich radach zakładowych doprecyzowuje zakres pojęcia sprawy ponadnarodowej, uznając za takową działania, które mimo, że formalnie dotyczą jednego państwa, to z uwagi na łańcuch dostaw, strukturę produkcji czy sposób organizacji grupy w przewidywalny sposób pociągną skutki dla pracowników w innym kraju.
Nowe przepisy kładą też nacisk na procedurę informowania i konsultacji – informacja ma być przekazana na tyle wcześnie i w takiej formie, żeby przedstawiciele pracowników mogli zapoznać się ze sprawą, zasięgnąć opinii ekspertów i przygotować własne stanowisko.
Ograniczenia związane z poufnością
Zmianie ulegają również kwestie dotyczące poufności. By zapobiec nadmiernemu stosowaniu takich ograniczeń związanych z poufnością i tym samym ograniczeniom w dostępie do informacji, ograniczenia związane z poufnością powinny być możliwe wyłącznie w celu ochrony uzasadnionego interesu danego przedsiębiorstwa. Istnienie takiego uzasadnionego interesu musi być stwierdzone na podstawie obiektywnych kryteriów, które mają być określone w prawie krajowym.
Kary za nieprzestrzeganie przepisów
Dyrektywa o europejskich radach zakładowych nakłada też na państwa członkowskie obowiązek ustanowienia kar za nieprzestrzeganie przepisów przez przedsiębiorstwo. Kary mają uwzględniać wagę, czas trwania i konsekwencje nieprzestrzegania przepisów oraz to, czy nieprzestrzeganie przepisów było umyślne lub wynikało z zaniedbania. Wysokość kary ma być też uzależniona od rocznego obrotu danego przedsiębiorstwa lub danej grupy.
Państwa członkowskie mają obowiązek wdrożenia przepisów nowelizacji do prawa krajowego w ciągu dwóch lat od jej wejścia w życie, czyli do 1 stycznia 2028 roku, a obowiązek stosowania przepisów to trzy lata po wejściu nowelizacji w życie.
