Pracownikowi, który odmówił prawa do przyjęcia wypowiedzenia zmieniającego, nie przysługuje prawo do odprawy – tak wynika z orzeczenia Sądu Najwyższego.
W wyroku z 14 stycznia 2025 r. w sprawie I PSKP 23/24 Sąd Najwyższy orzekł, że odprawa pieniężna przysługuje pracownikom, którzy tracą pracę z przyczyn, które ich nie dotyczą (np. likwidacja stanowiska pracy), a nie pracownikom, którym pracodawca zmienia warunki pracy lub płacy i proponuje dalsze zatrudnienie. Jeżeli pracownikowi zaproponowano odpowiednią pracę, to odmowa jej przyjęcia może być potraktowana jako współprzyczyna rozwiązania stosunku pracy. Dotyczy to sytuacji, gdy nowe stanowisko odpowiada kwalifikacjom pracownika, a wynagrodzenie jest adekwatne do tego stanowiska. Po odmowie przyjęcia nowych warunków zatrudnienia, odprawa może być zasądzona tylko wyjątkowo.
Czego dotyczyła sprawa – przebieg i rozstrzygnięcie
Pracownica z ponad 25-letnim stażem otrzymała od pracodawcy wypowiedzenie zmieniające. Dotychczas osoba ta, była zatrudniona w dziale sprzedaży i otrzymywała wynagrodzenie w wysokości 3500 zł. W wypowiedzeniu zmieniającym pracodawca zaproponował jej stanowisko pracownika produkcyjnego i obniżył pensję do 3010 zł, do poziomu ówczesnej płacy minimalnej. Pracownica nie przyjęła nowych warunków domagając się wypłaty odprawy w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia.
Sąd pierwszej instancji przyznał rację pracownicy i nakazał pracodawcy wypłatę odprawy, uznając, że pracodawca potraktował powódkę jak początkującego pracownika. Natomiast Sąd Najwyższy uznał, że pracownik nie ma prawa do odprawy, jeśli odrzuca nowe warunki, które obiektywnie mógłby przyjąć.
Wypowiedzenie zmieniające i prawo do odprawy. Co mówią przepisy?
Pracodawca może wręczyć pracownikowi wypowiedzenie zmieniające. Nowe warunki pracy zaczynają obowiązywać po upływie okresu wypowiedzenia właściwego dla danego pracownika. Jeżeli pracownik nie przyjmie nowych warunków, umowa o pracę rozwiązuje się z końcem okresu wypowiedzenia.
Prawo do odprawy pieniężnej wynika z tzw. ustawy o zwolnieniach grupowych. Zgodnie z art. 8 tej ustawy pracownik zwolniony z przyczyn od niego niezależnych ma prawo do odprawy w wysokości od jednej do trzech pensji. Ustawa ma również zastosowanie wtedy, gdy pracodawca zatrudniający co najmniej 20 pracowników zwalnia pojedyncze osoby. Ważne: zwolnienie musi nastąpić z przyczyn niedotyczących pracownika, takich jak np. likwidacja stanowiska czy redukcja etatów.
