Nadchodzą zmiany dla krwiodawców. Krwiodawcy, którzy zwolnią się z pracy, by oddać krew, ale z różnych przyczyn donacja nie będzie tego dnia możliwa, otrzymają zaświadczenie potwierdzające czas ich przebywania w stacji krwiodawstwa.

Jak będzie liczony czas pobytu w stacji krwiodawstwa?

Czas ten będzie liczony od momentu rejestracji do lekarza przeprowadzającego kwalifikację do wyjścia od lekarza z gabinetu. Realnie będzie to około 10 – 20 minut, tyle statystycznie trwa wizyta u lekarza, a nie jak dotychczas – cały dzień lub parę godzin wolnego. Czas dojazdu do stacji krwiodawstwa oraz powrotu do pracy będzie nieobecnością usprawiedliwioną, jednak niepłatną. Przepisy w tym zakresie pozostają bez zmian, zmienia się tylko praktyka.

Stanowisko Ministerstwa Zdrowia i Krajowej Rady

Ministerstwo Zdrowia potwierdziło, że w aktach prawnych nie nastąpiły zmiany w zakresie zwolnienia od pracy oraz zwolnienia od wykonywania czynności służbowych na czas okresowego badania lekarskiego dawców krwi.

Jednocześnie poinformowało, że w toku posiedzeń Krajowa Rada do spraw Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa, w której skład wchodzą m.in. przedstawiciele strony społecznej – stowarzyszeń zrzeszających Honorowych Dawców Krwi, Polskiego Czerwonego Krzyża, Centrów Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa, 20 listopada 2025 r. podjęła uchwałę rekomendującą pozostawienie aktualnego brzmienia zapisów art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1782) oraz dodanie zapisu do zaświadczenia wydawanego na czas okresowego badania lekarskiego, w tym dla osób, które nie zostały dopuszczone do oddania krwi lub jej składników, zapisu w brzmieniu: „Podane wyżej godziny nie uwzględniają czasu niezbędnego na dotarcie do CKiK i powrót z niego.”

Ujednolicenie zasad w centrach krwiodawstwa

Uchwała KR ds. KiK została przekazana do wszystkich Centrów Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa. Celem zmiany było ujednolicenie zasad wystawiania zaświadczeń.

Zmiany dla krwiodawców obowiązują od 1 maja 2026 r., choć jest to data przyjęta, nie wynikająca z ustawy.

Nowy system MOS zaczyna działać już od 27 kwietnia 2026 r. Złożenie wniosków o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, pobyt stały i pobyt rezydenta długoterminowego UE możliwe będzie wyłącznie elektronicznie, za pośrednictwem portalu teleinformatycznego MOS – Moduł Obsługi Spraw. 

Jakie wnioski będzie można złożyć przez MOS?

10 kwietnia w Monitorze Polskim zostały opublikowane komunikaty Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie określenia dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających stosowanie przepisów dotyczących:

• elektronicznego złożenia wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy, stały i rezydenta długoterminowego UE;
• możliwości złożenia wniosku o kartę CUKR.

Terminy uruchomienia funkcji systemu MOS

Zgodnie z tymi komunikatami:

• pełna funkcjonalność systemu teleinformatycznego MOS (Moduł Obsługi Spraw), umożliwiająca elektroniczne składanie wniosków, o których mowa w art. 225a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, czyli wniosków o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, pobyt stały, pobyt rezydenta długoterminowego UE, zostanie udostępniona użytkownikom 27 kwietnia 2026 r.;
• składanie wniosków poprzez nowy system MOS o wydanie karty pobytu z adnotacją „Poprzednio posiadacz ochrony czasowej” – tzw. karta pobytu CUKR – będzie możliwe od 4 maja 2026 r.

Urząd ds. cudzoziemców zaleca wcześniejsze złożenie wniosku papierowego

W związku z nadchodzącymi zmianami Urząd ds. cudzoziemców zaleca, aby osoby, których legalny pobyt kończy się przed 27.04.2026 r. i ok. 2 tygodnie po tej dacie, złożyły wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt w Polsce jak najszybciej w wersji papierowej. Papierowy wiosek musi wpłynąć do urzędu wojewódzkiego przed datą uruchomienia nowego portalu MOS, czyli do 26 kwietnia 2026 r. (wniosek, który wpłynie po tym terminie, nie będzie rozpatrywany).

Od 17 kwietnia 2026 r. zaczyna obowiązywać zmiany w badaniach medycyny pracy, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. z 2026 r., poz 456).

Elektroniczne orzeczenia lekarskie na Internetowym Koncie Pacjenta

Zgodnie z nowymi regulacjami pracownicy będą otrzymywać elektroniczne orzeczenia lekarskie medycyny pracy na Internetowe Konto Pacjenta. Do tej pory orzeczenia lekarskie były wystawiane wyłącznie w formie papierowej. Od 17 kwietnia orzeczenia będą mogły mieć formę elektroniczną, i będą umieszczane w systemach informacji medycznych oraz udostępnianie pracownikowi poprzez Internetowe Konto Pacjenta.

Kiedy orzeczenie nadal będzie papierowe?

Orzeczenie lekarskie w postaci papierowej nadal będą wystawiane w sytuacji:

• braku dostępu do systemu teleinformatycznego lub na żądanie pracownika,
• gdy orzeczenie dotyczy funkcjonariuszy określonych służb.

Nowe zalecenia lekarza dla pracodawcy i pracownika

W orzeczeniu lekarz zamieści zalecenia dla pracodawcy zapewnienia pracownikowi okularów lub szkieł kontaktowych korygujących wzrok, ale także zalecenia dla pracodawcy wynikające z decyzji o przeniesieniu na inne stanowisko, dotyczące dostosowania określonego stanowiska pracy w celu zmniejszania ryzyka zawodowego, lub zagrożeń dla zdrowia pracownika, które występują na określonym stanowisku pracy.

Lekarz może też wydać indywidualne zalecenia prozdrowotne, również pozazawodowe, które będą przekazywane tylko pracownikowi. Zalecenia te również będą sporządzane w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, z zastrzeżeniem, że przez 3 miesiące od dnia wejścia w życie zmian w przepisach zalecenia indywidualne będą wydawane wyłącznie w postaci papierowej.

Koniec papierowych zaświadczeń dla HR

Wprowadzone zmiany w badaniach medycyny pracy oznaczają koniec obowiązku przechowywania papierowych zaświadczeń i osobistego dostarczania ich do pracodawcy, co jest znaczącym ułatwieniem dla pracodawców i pracowników oraz działów HR.

Przekształcanie kontraktów cywilnoprawnych w umowy o pracę: W związku ze zmianami wprowadzonymi ustawą z dnia 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2026 r., poz. 473) Główny Inspektor Pracy zaapelował do osób zatrudnionych na umowach cywilnoprawnych o wstrzymanie się do 8 lipca br. ze składaniem skarg na niezgodne z prawem zawarcie z nimi takich umów.

GIP apeluje o wstrzymanie skarg do czasu wejścia nowych przepisów

Przepisy ww. ustawy zaczynają obowiązywać 8 lipca 2026 r., a złożone przed tym terminem skargi PIP musi rozpatrzeć na dotychczasowych przepisach, czyli w ciągu 30 dni od wpłynięcia skargi. Wcześniejsze złożenie skargi, przed wejściem w życie przepisów spowoduje, że inspektorzy nie będą mieli możliwości wydania polecenia zamiany kontraktu B2B lub umowy cywilnoprawnej w etat. Przekształcanie kontraktów cywilnoprawnych w umowę o pracę będzie możliwe dopiero od 8 lipca br., po wejściu nowelizacji w życie.

Oświadczenia o dobrowolności umowy cywilnoprawnej bez znaczenia?

Część przedsiębiorców w związku ze zmianą w przepisach planuje odbierać od swoich zleceniobiorców i osób świadczących usługi na podstawie umów B2B oświadczenia o tym, że świadomie wyrazili oni zgodę na zawarcie umowy cywilnoprawnej. Opinię o takim postępowaniu wyraziło Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, wskazując, że oświadczenia takie nie wpłyną na zmianę charakteru zatrudnienia, i praca wykonywana w warunkach przewidzianych dla umowy o pracę tak będzie traktowana.

Również Główny Inspektor Pracy poinformował, że inspektorzy pracy dokonujący kontroli nie będą brali pod uwagę oświadczeń o dobrowolności pracy na umowie cywilnoprawnej w sytuacji, gdy nosi ona znamiona umowy o pracę.

Do Sejmu trafił poselski projekt ustawy projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia
społecznego w razie choroby i macierzyństwa (nr druku 2416) zakładający, że w przypadku niezdolności do pracy przypadającej w okresie ciąży świadczenie od pierwszego dnia byłoby wypłacane bezpośrednio przez ZUS w formie zasiłku chorobowego, z pominięciem obecnego obowiązku finansowania wynagrodzenia chorobowego przez pracodawcę. Celem takiego rozwiązania jest ograniczenie kosztów po stronie pracodawców oraz zmniejszenie potencjalnych barier w zatrudnianiu młodych kobiet.

Jakie zasady obowiązują obecnie przy L4 w ciąży

Aktualnie pracodawca pokrywa wynagrodzenie chorobowe przez pierwsze 33 dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym (lub 14 dni dla pracowników w wieku 50+), przy czym w ciąży wynosi ono 100% podstawy.

Jak oblicza się wynagrodzenie chorobowe w ciąży

Wynagrodzenie chorobowe oblicza się według zasad obowiązujących przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego i wypłaca za każdy dzień niezdolności do pracy, nie wyłączając dni wolnych od pracy. Od wynagrodzenia chorobowego potrącana jest składka zdrowotna, ale już nie składki na ubezpieczenie społeczne.

Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego – a więc także wynagrodzenia chorobowego – pracownika stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. W przypadku gdy, pracownik pracuje krócej, przeciętne wynagrodzenie oblicza się z odpowiednio mniejszej liczby miesięcy.

Za wynagrodzenie przyjmowane do obliczeń uznaje przychód pracownika stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu potrąconych przez pracodawcę składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe oraz ubezpieczenie chorobowe. Chodzi więc o wszystkie oskładkowane składniki wynagrodzenia takie jak: nagrody, premie, dodatki, z pewnymi wyjątkami. W rezultacie wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy wypłacony za cały miesiąc w wymiarze 100% – a więc dla kobiety w ciąży – może być wyższy niż jej wynagrodzenie miesięczne.

Kiedy zasiłek chorobowy wynosi 100% podstawy

Miesięczny zasiłek chorobowy wynosi 80% podstawy wymiaru zasiłku oraz 100% podstawy wymiaru zasiłku, jeżeli niezdolność do pracy przypada w okresie ciąży; powstała wskutek poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów oraz zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów; powstała wskutek wypadku w drodze do pracy lub z pracy.

Planowane zmiany w Kodeksie pracy i ustawie zasiłkowej

Projekt zakłada zmiany w Kodeksie pracy i ustawie z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Zakłada on, że w okresie ciąży pracownicy od pierwszego dnia niezdolności do pracy lub niemożności wykonywania pracy przysługuje miesięczny
zasiłek chorobowy wynoszący 100% podstawy wymiaru zasiłku. Pracownicy w okresie ciąży nie będzie przysługiwało wynagrodzenie chorobowe, zatem jego wypłata nie będzie obciążała pracodawcy.

W wyroku z 6 marca 2026 r. (sygn. III OSK 377/23) Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, że obowiązek zawiadomienia o naruszeniu ochrony danych osobowych powstaje już na etapie samego ryzyka, a nie dopiero po stwierdzeniu faktycznego wykorzystania danych. Sprawa dotyczyła dużego banku, który nie poinformował osób, których dane mogły zostać ujawnione o możliwym naruszeniu, mimo istnienia realnego zagrożenia.

Wyrok NSA w sprawie naruszenia danych w banku

Incydent wynikał z pozostawienia byłemu pracownikowi banku aktywnego dostępu do systemu PUE ZUS. Osoba ta mogła przeglądać dane innych pracowników, w tym numery PESEL, adresy oraz informacje o stanie zdrowia.  W trakcie postępowania wykazano, że osoba ta logowała się do systemu pięciokrotnie w ciągu ośmiu miesięcy po ustaniu zatrudnienia, co potwierdzało, że dostęp nie miał charakteru incydentalnego i był faktycznie wykorzystywany w postaci logowania do systemu.

Kiedy administrator musi zawiadomić o naruszeniu danych

Administrator zgłosił naruszenie do Prezesa UODO z ostrożności. Uznał jednak, że incydent nie powoduje wysokiego ryzyka naruszenia praw lub wolności osób fizycznych i nie zawiadomił osób, których dane dotyczą. Jedynie na wewnętrznej platformie banku został opublikowany komunikat, który miał charakter informacyjny i przypominający zasady przetwarzania danych osobowych, nie odnoszący się bezpośrednio do zaistniałego incydentu.

Kara Prezesa UODO za brak powiadomienia osób

Prezes UODO uznał jednak, że taka sytuacja wiąże się z wysokim ryzykiem naruszenia praw osób fizycznych i nałożył na bank karę finansową.

NSA: samo ryzyko uruchamia obowiązek informacyjny

NSA podzielił tę ocenę, wskazując, że już sama możliwość dostępu do danych przez osobę nieuprawnioną uruchamia obowiązek informacyjny. Dla pracodawców oznacza to konieczność szczególnej dbałości o zarządzanie uprawnieniami pracowników oraz szybkiego reagowania na incydenty, nawet jeśli nie ma dowodów na faktyczne wykorzystanie danych.

W dniu 9 kwietnia 2026 r. w Dzienniku Ustaw zostały opublikowane trzy rozporządzenia określające nowe formularze wniosków dla cudzoziemców.

W dniu 9 kwietnia br. w Dzienniku Ustaw opublikowane zostało Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 marca 2026 r. w sprawie wzoru formularza wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej (Dz.U. z 2026 r., poz. 489).

Nowy formularz wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej

Rozporządzenie określa wzór formularza wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na podstawie ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Formularz składa się z pięciu części i obejmuje: dane dotyczące wnioskodawcy, informacje dotyczące opuszczenia kraju pochodzenia, stanu zdrowia i doznanej przemocy, powody ubiegania się o ochronę. We wniosku należy również podać informację czy wobec wnioskodawcy było prowadzone postępowanie karne na terenie Rzeczpospolitej Polskiej. Formularz może obejmować małżonka i małoletnie dzieci wnioskodawcy, natomiast w imieniu małoletniego pozostającego bez opieki składa go kurator lub przedstawiciel organizacji międzynarodowej bądź pozarządowej.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływnie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Wniosek o pobyt stały – nowe zasady składania online

Również w dniu 9 kwietnia 2026 r. w Dzienniku Ustaw opublikowano Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 kwietnia 2026 r. w sprawie wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały (Dz.U. z 2026 r., poz. 488).

W rozporządzeniu określony został wzór formularza wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały oraz szczegółowe wymogi dotyczące fotografii i dokumentów dołączanych do wniosku składanego drogą elektroniczną za pośrednictwem Modułu Obsługi Spraw (MOS). Wniosek należy opatrzyć kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem osobistym lub podpisem zaufanym, następnie cudzoziemiec otrzymuje urzędowe poświadczenia odbioru. Dane techniczne dotyczące fotografii i załączonych dokumentów: fotografia w formacie JPG o rozdzielczości min. 684 × 883 piksele, dokumenty papierowe w formacie PDF, suma plików do 50 MB. Ponadto rozporządzenie określa tryb pobierania odcisków linii papilarnych oraz sposób przekazywania danych do spersonalizowania karty pobytu za pośrednictwem systemu teleinformatycznego.

Rozporządzenie wchodzi w życie w dniu 27 kwietnia 2026 roku.

Wniosek o pobyt rezydenta długoterminowego UE

Trzecim rozporządzeniem opublikowanym w Dzienniku Ustaw w dniu 9 kwietnia 2026 r. jest Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2026 r. w sprawie wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej (Dz.U. z 2026 r., poz. 487)

Rozporządzenie określa wzór formularza wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE oraz szczegółowe wymogi techniczne dotyczące fotografii załączanej do wniosku. Wniosek musi zostać opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem osobistym lub podpisem zaufanym i składa się go wyłącznie w formie elektronicznej za pośrednictwem Modułu Obsługi Spraw (MOS). Dołączana do wniosku fotografia musi mieć format JPG, wielkość nieprzekraczającą 2,5 MB oraz rozdzielczość co najmniej 684 × 883 piksele, dokumenty papierowe dołącza się w formacie PDF, przy czym suma wszystkich plików nie może przekraczać 50 MB. Rozporządzenie reguluje także sposób pobierania odcisków linii papilarnych palców wskazujących obu dłoni za pomocą urządzenia do elektronicznego pobierania odcisków.

Rozporządzenie wchodzi w życie w dniu 27 kwietnia 2026 roku.