Kategoria: Aktualności

W dniu 21 kwietnia 2026 r. na stronach Rządowego Centrum Legislacji pojawił się kolejny, nowy projekt ustawy o stażach (nr z wykazu UD307). Zasadniczą zmianą, która znalazła się w najnowszej wersji projektowanych przepisów jest rezygnacja z możliwości realizacji stażu na podstawie umowy zlecenia i zastąpienie jej umową o pracę. Oznacza to, że do stażystów stosowane będą przepisy Kodeksu pracy, i tym samym wykreślone zostały z nowego projektu przepisy dotyczące czasu pracy stażystów.

Wynagrodzenie stażysty według nowego projektu ustawy

Powyższa zmiana wymusiła także zmiany w zakresie wysokości świadczenia przysługującego stażyście. Zgodnie z projektem odbywającemu staż na podstawie umowy o pracę, wysokość przysługującego świadczenia nie będzie mogła być niższa niż 65% minimalnego wynagrodzenia za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2024 r. poz. 1773). W przypadku stażu w niepełnym wymiarze wysokość wynagrodzenia za staż będzie ustalana proporcjonalnie do czasu odbywanego stażu.

Zakaz kierowania stażystów przez agencje pracy tymczasowej

Nowy projekt ustawy o stażach wprowadza także zakaz kierowania osób na staż przez agencję pracy tymczasowej lub osobę działającą w jej imieniu. Za złamanie tego zakazu grozi kara grzywny w wysokości od 3 000 do 30 000 zł.

Zmiana definicji „nieletniego stażysty”

W ramach dostosowania definicji do tych obowiązujących w prawie cywilnym w projekcie ustawy zmieniono określenie “nieletni stażysta” na “małoletni stażysta”.

Umowy stażowe zastąpią praktyki absolwenckie

Umowy stażowe mają zastąpić umowy o praktyku absolwenckie. Dlatego w ramach przepisów przejściowych umowy o praktyki absolwenckie zawarte przed dniem wejścia w życie ustawy miałyby być wykonywane na podstawie dotychczasowych przepisów jednak nie dłużej niż przez okres 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. W przypadku umów o praktyki absolwenckie zawartych przez niepełnoletnich absolwentów szkół ponadpodstawowych realizujących obowiązek nauki – nie dłużej niż do ukończenia przez nich 18. roku życia.

Kiedy nowe przepisy o stażach wejdą w życie?

Nowe przepisy miałyby wejść w życie od 1 stycznia 2027 r., a nie po upływie 6 miesięcy od ich ogłoszenia jak pierwotnie zakładano.

Obowiązująca od 5 marca 2026 r. Ustawa z 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2025 r. poz. 621) nakłada na podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi obowiązek ponownego powiadomienia powiatowego urzędu pracy o powierzeniu pracy cudzoziemcowi, co należy uczynić w terminie 7 dni od zmiany rodzaju umowy pomiędzy podmiotem powierzającym pracę cudzoziemcowi a obywatelem Ukrainy.

Kiedy trzeba ponownie powiadomić PUP o powierzeniu pracy?

Ponowne powiadomienie o powierzeniu pracy jest obowiązkiem wynikającym bezpośrednio z art. 5a ust. 5 pkt 1 i 2 ww. ustawy:

1. Polski podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi powiadamia powiatowy urząd pracy o powierzeniu pracy cudzoziemcowi korzystającemu z ochrony czasowej w Rzeczypospolitej Polskiej w ciągu 7 dni od dnia rozpoczęcia pracy przez cudzoziemca.

2. Powiadomienia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi dokonuje się za pomocą systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 26 ust. 1 pkt 7 lit. b ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia.

Stanowisko MRPiPS w sprawie zmiany rodzaju umowy

W związku z powyższym powstało pytanie, czy należy tego obowiązku dopełnić tylko w przypadku zmiany umowy cywilnoprawnej na umowę o pracę, czy należy tak samo postąpić również w przypadku zmiany umowy na okres próbny na umowę na czas określony bądź nieokreślony, a także w sytuacji zmiany umowy na czas określony na umowę na czas nieokreślony?

Jakie zmiany umowy wymagają ponownego powiadomienia?

Odpowiedzi na to pytanie udzieliło Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej w stanowisku z 26 marca 2026 r. wskazując, że cytowany powyżej przepis dotyczy wszystkich wymienionych sytuacji, a więc ponowne powiadomienie o powierzeniu pracy należy złożyć przy:

• przejściu z umowy cywilnoprawnej na umowę o pracę,
• przejściu z umowy o pracę na umowę o cywilnoprawną,
• przejściu z umowy na okres próbny na umowę na czas określony bądź nieokreślony,
• przejściu z umowy o pracę na czas określony na umowę o pracę na czas nieokreślony,
• przejściu z umowy o pracę na czas nieokreślony na umowę o pracę na czas określony.

Ustawa o transparentności wynagrodzeń doczekała się nowej wersji – w dniu 4 maja 2026 r. na stronach Rządowego Centrum Legislacji została opublikowana druga wersja projektu ustawy o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości (nr z wykazu UC127). Projekt nosi datę 29.04.2026 r.

Komisja ds. Przeciwdziałania Dyskryminacji w Zatrudnieniu – nowy organ

W nowym projekcie ustawodawca przewidział powierzenie wykonywania zadań dotyczących realizacji zasady równego traktowania w zatrudnieniu Komisji ds. Przeciwdziałania Dyskryminacji w Zatrudnieniu. W skład Komisji mieliby wejść:

• Główny Inspektor Pracy, jako przewodniczący;
• jeden członek powoływany przez Głównego Inspektora Pracy;
• jeden członek powoływany przez Rzecznika Praw Obywatelskich;
• jeden członek powoływany przez ministra właściwego do spraw pracy;
• jeden członek powoływany przez organ, o którym mowa w art. 18 ust. 2;
• jeden członek powoływany przez Radę Dialogu Społecznego spośród kandydatów zgłoszonych przez reprezentatywne organizacje związkowe w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2232);
• jeden członek powoływany przez Radę Dialogu Społecznego spośród kandydatów zgłoszonych przez reprezentatywne organizacje pracodawców w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego.

Kiedy ustawa o transparentności wynagrodzeń wejdzie w życie?

Przepisy ustawy miałyby wejść w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia. Potwierdza to wcześniejsze komunikaty Ministerstwa Rodziny Pracy i Polityki Społecznej, wg których ustawa o transparentności wynagrodzeń miałaby wejść w życie nie wcześniej niż od stycznia 2027 roku.

Projekt rozporządzenia dotyczącego luki płacowej

Wraz z ustawą na stronie RCL opublikowany został również projekt Rozporządzenia w sprawie szczegółowych informacji o wskaźnikach zawartych w sprawozdaniu dotyczącym luki płacowej między pracownikami płci żeńskiej i męskiej, sposobu i wzoru ich obliczania. Określa on szczegółowe informacje o wskaźnikach zawartych w sprawozdaniu dotyczącym luki płacowej między pracownikami płci żeńskiej i męskiej, sposób obliczania wskaźników a także wzór do obliczenia wskaźników.

Rozporządzenie miałoby wejść w życie po upływie 14 dni od dnia jego ogłoszenia.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał rozporządzenia określające nowe wzory wniosków składanych w sprawach związanych z legalizacją pobytu cudzoziemców.

Wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy – nowe przepisy

I tak wzór wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy określa Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 kwietnia 2026 r. w sprawie wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy (Dz.U. z 2026 r. poz. 553), wydane na podstawie art. 107 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach.

Nowy formularz wniosku o pobyt stały dla cudzoziemców

Wzór wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały został określony w Rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 kwietnia 2026 r. w sprawie wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały (Dz.U. z 2026 r. poz. 488), wydane na podstawie art. 204 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach.

Zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE – nowy wzór wniosku

Wniosek o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej określa Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2026 r. w sprawie wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej (Dz.U. z 2026 r. poz. 487), wydane na podstawie art. 222 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach.

Wzory wniosków obowiązują od 27 kwietnia 2026 r, a ich złożenie jest możliwe wyłącznie elektronicznie za pośrednictwem portalu MOS (Moduł Obsługi Spraw).

Karta pobytu dla obywateli Ukrainy – nowe formularze CUKR

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2026 r. w sprawie wzoru formularza wniosku o wydanie karty pobytu obywatelowi Ukrainy w przypadkach, o których mowa w art. 42c i art. 42d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2026 r. poz 530) określa wzór formularza wniosku o wydanie karty pobytu obywatelom Ukrainy – dotychczasowych posiadaczy tzw. karty CUKR.

W dniu 1 lipca 2026 roku w życie wchodzi Ustawa z 13 lutego 2026 r. o zmianie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2026 r. poz. 441).

Zmiany w składaniu wniosków o zasiłek opiekuńczy od 2026 roku

Ustawa upraszcza sposób składania wniosków o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Obecnie obowiązujące regulacje pozwalają na przekazywanie do ZUS części dokumentów elektronicznie, a część należy przekazać wyłącznie w postaci papierowej. Po zmianie elektroniczne wnioski o zasiłek opiekuńczy staną się jedną z dostępnych opcji w kontaktach z ZUS.

Formularz Z-15A – jak wygląda procedura obecnie?

Wniosek pracownika o zasiłek opiekuńczy z powodu sprawowania opieki nad dzieckiem w dotychczasowym stanie prawnym musi być złożony do ZUS papierowo – na formularzu Z-15A, z własnoręcznym podpisem. Natomiast pracodawca może wysłać do ZUS zaświadczenie Z-3 (służące ustaleniu prawa do zasiłku chorobowego i obliczeniu jego wysokości) elektronicznie. Tak więc sprawa biegnie dwutorowo – cyfrowo i papierowo, co wydłuża czas rozpoznania wniosku. Dzięki nowelizacji przepisów dokumenty przesłane elektronicznie będą traktowane tak samo jak dokumenty z własnoręcznym podpisem.

Wniosek o przyznanie i wypłatę zasiłku będzie można składać w postaci papierowej (jak do tej pory) lub elektronicznej w sytuacji, gdy płatnikiem zasiłku jest płatnik składek. Dzięki temu pracodawca będzie mógł przyjąć także skany dokumentów podpisanych przez pracownika przesłane mailem.

Jak złożyć elektroniczny wniosek do ZUS?

W sytuacji, gdy płatnikiem zasiłku jest ZUS, to wniosek można będzie składać na elektroniczną skrzynkę podawczą ZUS lub adres doręczeń elektronicznych w formie dokumentu elektronicznego podpisanego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych dostępnego w systemie teleinformatycznym udostępnionym bezpłatnie przez Zakład
Ubezpieczeń Społecznych.

Od dnia 1 stycznia 2026 r. weszły w życie zmiany w zaliczaniu stażu pracy dla osób zatrudnionych w jednostkach sektora finansów publicznych, a od 1 maja 2026 roku u pozostałych pracodawców. Pracownicy mogą mieć doliczone do stażu pracy okresy inne niż zatrudnienie na podstawie umowy o pracę (Ustawa z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2025 r, poz 1423). Przy dokumentowaniu nowych okresów zaliczanych do stażu pracy może zdarzyć się sytuacja, że okresy te pokrywają się na jakimś odcinku czasowym. Czy w takiej sytuacji należy obydwa te okresy wliczyć do stażu, czy jeden z nich należy wykluczyć, a jeżeli tak, to który?

Stanowisko Głównego Inspektoratu Pracy w sprawie stażu pracy

Odpowiedzi na powyższe pytanie udzielił Główny Inspektorat Pracy w stanowisku z 17 marca 2026 r. Zgodnie ze stanowiskiem GIP, gdy okresy podlegające wliczeniu do stażu pracy nakładają się na siebie lub pokrywają się z okresem pozostawania w stosunku pracy, to do okresu zatrudnienia wlicza się co do zasady tylko jeden okres – ten, który jest najkorzystniejszy dla pracownika. Pozostałe okresy, w których nie dochodziło do pokrywania się tytułów, wlicza się w całości do stażu pracy. Tak więc w praktyce do stażu pracy zalicza się jednak oba okresy jedynie, ale w tej części, w której się nie pokrywają, natomiast w czasie ich nakładania się uwzględnia się tylko jeden z nich.

Działalność gospodarcza a nowe zasady zaliczania stażu pracy

Zmiany w zaliczaniu stażu pracy oznaczają też, że jednym z okresów wliczanych do stażu pracy – zgodnie z art. 302¹.§ 1 Kodeksu pracy – jest prowadzenie przez osobę fizyczną pozarolniczej działalności gospodarczej. Zdarzają się w trakcie lat prowadzenia działalności sytuacje, gdy przedsiębiorczyni w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego zawiesza prowadzenie działalności gospodarczej, by nie płacić za ten okres składki zdrowotnej, a następnie po zakończeniu pobierania zasiłku wznawia działalność gospodarczą.

Czy zasiłek macierzyński w czasie zawieszenia działalności wlicza się do stażu pracy?

Pytanie, czy w takiej sytuacji cały okres pobierania zasiłku macierzyńskiego powinien być zaliczony do stażu pracy? Odpowiedź na to pytanie padła w stanowisku Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 23 marca 2026 r. Jak wyjaśnił resort okresy pobierania zasiłku macierzyńskiego przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność powinny być wliczone do okresu zatrudnienia, nawet gdy prowadzenie działalności gospodarczej zostało zawieszone.

Stanowisko ministerstwa dotyczące zasiłku macierzyńskiego i stażu pracy

Jak podkreślił resort (…) zgodnie z art. 302¹ KP do okresu zatrudnienia wlicza się również okres pobierania zasiłku macierzyńskiego, także w sytuacji, gdy był on pobierany w czasie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej.”